Ze względu na wzrost i ciągłe zmiany jakie zachodzą w organizmie dzieci i młodzieży, wady zgryzu możemy leczyć lub im zapobiegać. Idealnie nadają się do tego aparaty ruchome, które samodzielnie wkładamy i wyjmujemy z ust.
W zależności od rodzaju leczonej wady, stosowane są różne rodzaje i modyfikacje aparatów ruchomych jedno- i obu szczękowych.
Czas leczenia aparatami ruchomymi i ich skuteczność uzależnione są rodzaju wady, wieku pacjenta oraz współpracy pacjenta z lekarzem.

Rodzaje aparatów ruchomych:

Utrzymywacze przestrzeni – to ruchome aparaty wykonane z akrylu, których zadaniem jest utrzymanie przestrzeni dla zębów stałych w przypadku przedwczesnej utraty zębów mlecznych
Aparaty jednoszczękowe jak np. płytka Schwarz’a to akrylowy aparat zaprojektowany indywidualnie dla każdego pacjenta w zależności od waty i potrzeb korekcji ustawienia zębów
Aparaty obuszczękowe – jak np. TwinBlock czy Frankle to aparaty wykonane indywidualnie dla każdego pacjenta, których zadaniem jest leczenie wad zgryzu jak tyłozgryz czy przodozgryz
Alignery – nakładki wyrównujące, podobne jakie stosuje się u pacjentów dorosłych, coraz szerzej stosowane ze względu na ich łatwość w noszeniu. Zdejmuje się do jedzenia oraz higienizacji jamy ustnej a wymóg noszenia ich 24/24h pozwala na optymalne efekty leczenia w przewidywalnym czasie leczenia
Separatory warg i policzków (np. Lip bumper) to czynnościowe aparaty których zadaniem jest ograniczenie nadmiernego wpływu mięsni policzków lub warg an rozwój uzębienia
Maski twarzowe i wyciągi twarzowe – to zewnątrz ustne aparaty ruchome, które służą do korekty wad szkieletowych

Ruchome aparaty ortodontyczne – przebieg leczenia

  1. konsultacja lekarska i badanie – to pierwszy etap niezbędny do określenia wady zgryzu i potrzeb leczniczych.
  2. przedstawienie planu leczenia – po analizie zgryzu przedstawiony zostaje plan leczeni oraz opcje leczenia wady, indywidualnie dobrany do potrzeb pacjenta. Jeśli podjęta została decyzja o leczeniu ortodontycznym pobierane sa wyciski, które wysyłane sa do laboratorium w celu wykonania modeli diagnostycznych i zaplanowania budowy aparatu ortodontycznego. Laboratorium wykonuje aparat.
  3. oddanie aparatu ortodontycznego – podczas tej wizyty ortodonta przekazuje ruchomy aparat pacjentowi wraz ze szczegółowym instruktażem użytkowania i pielęgnacji aparatu.
  4. wizyty kontrolne – w przypadku leczenia ruchomym aparatem ortodontycznym, wizyty kontrolne odbywają się co 6-10 tygodni. Ortodonta ocenia przebieg leczenia, a także dokonuje obserwacji rozwoju zgryzu dziecka;
  5. retencja – czyli utrzymanie efektów leczenia. Po prawidłowym ustawieniu zębów w dolnym i górnym łuku pacjent użytkuje swój aparat tylko w określonych porach dnia lub nocy aż do czasu wymiany wszystkich zębów mlecznych na zęby stałe.

Jak dbać o higienę ruchomego aparatu ortodontycznego?

Higiena aparatu ruchomego jest ułatwiona dzięki możliwości wyjęcia aparatu z ust i dokładnego umycia zębów jak i samego aparatu.

  1. ruchomy aparat należy dokładnie umyć po każdym wyjęciu z ust;
  2. ruchomy aparat raz w tygodniu powinno się umyć w roztworze z tabletek do czyszczenia protez dostępnych w aptekach czy drogeriach
    po umyciu aparatu ruchomego należy go osuszyć i przechowywać w pudełku na aparat;
  3. nosząc aparat ruchomy, nie powinno się jeść ani spożywać słodzonych oraz ciepłych napojów . Dozwolone jest tylko picie wody.
  4. aparat ruchomy zawsze zakłada się na umyte zęby,
  5. podczas mycia aparatu ruchomego należy trzymać go za akrylową płytkę. Trzymanie za metalowe elementy może trwale uszkodzić aparat.

Ważne jest też to, aby przed rozpoczęciem czyszczenia aparatu ruchomego zaopatrzyć się w odpowiednie akcesoria do higieny jamy ustnej.

Do właściwej higieny aparatu przydadzą się:

  1. osobna szczoteczka do czyszczenia aparatu;
  2. szczoteczka do protez, która pomoże wyczyścić trudno dostępne miejsca w aparacie;
  3. pasta do protez, szare mydło lub płyn do mycia naczyń – należy pamiętać, aby do mycia aparatu nie stosować zwykłej pasty do zębów;
    tabletki do czyszczenia protez.